Filozofia życia codziennego (wolność i spokój umysłu).

Mądrość zdobyta bez trudu szybko idzie w zapomnienie.
Eric Weiner

Spotkanie miało tym razem bardziej warsztatowy charakter, co pozwoliło na poznanie nie tylko poglądów filozofów, ale i wymianę przemyśleń pomiędzy jego uczestnikami. Mogliśmy zaobserwować, w jaki sposób filozofia jest obecna w naszym życiu codziennym, kształtuje często w nieuświadomiony sposób nasze myślenie, postawy i wybory.

Obecnie w Polsce trwamy w stanie swoistej próżni filozoficznej. Filozofia, jako nauka myślenia i racjonalnego działania, jest praktycznie całkowicie nieobecna w systemie edukacyjnym. Nie dziwi zatem, że stała się ona w opinii wielu, szczególnie młodych, niepotrzebna,przestarzała i należałoby ją odłożyć do lamusa. Pozostając w stanie próżni filozoficznej,człowiek tworzy swój pogląd na świat w sposób mało świadomy, bezrefleksyjny, powierzchowny, wchłaniając popularne wzorce podawane przez ogólnodostępne media. Wynika to, z jednej strony – z konformizmu, z drugiej – z braku wiedzy o innych możliwych sposobach rozstrzygania problemu sensu życia czy hierarchii wartości.

Refleksji i zadawaniu sobie głębszych pytań nie sprzyja zmęczenie trudnymi warunkami życia, wewnętrzne rozproszenie i zewnętrzny pośpiech, skłonność do poszukiwania łatwych rozwiązań. Sprzyjają one natomiast funkcjonowaniu mitów, stereotypów i płytkich opinii. Promowany szeroko kult wartości materialnych oraz życiowy spryt nie sprzyjają odnoszeniu czynów do wyższych wartości i głębszego sensu. Ideałem stało się dużo, szybko, tanio, bez wgłębiania się w to, jaki jest sens tej ilości, szybkości i taniości. Szczęście jest kojarzone z dostatkiem dóbr materialnych. Hołdowanie wartościom zastąpiło hołdowanie modom, poszukiwanie prawdy zostało zastąpione przez poszukiwanie sensacji.

Brak refleksji sprawia, że ludzie często mylą ogląd rzeczywistości z poglądem na rzeczywistość, co oznacza, iż są przekonani, że świat jest taki jak oni myślą, że jest. Jeśli coś jest dla nich dobre uznają, że jest to dobre dla wszystkich i będzie dobre zawsze. Jeśli coś ich uszczęśliwia są przekonani, że uszczęśliwi to wszystkich.

Filozofowie proponują, aby każdy nasz osąd, opinię sprawdzać. Żeby je sprawdzić, musimy je wprowadzić w życie. Niektóre przekonania sprawdzić jest bardzo łatwo opierając się na świadectwie naszych zmysłów. Wiemy, że jak upuścimy przedmiot cięższy od powietrza, on spadnie i tak się rzeczywiście najczęściej dzieje. Możemy zrobić eksperyment i to zobaczyć. Jednak czasami nie jest to takie oczywiste, ani łatwe, jak np. w przypadku przekonania o istnieniu życia po śmierci. Rzadko zdarza się, co prawda, ludziom mieć doświadczenia, które pozwoliłyby to przekonanie sprawdzić, np. niektórzy ludzie w stanie śmierci klinicznej doświadczyli istnienia pozamaterialnego. Reszcie pozostaje wiara. Jednak i w tym przypadku trudnych do sprawdzenia przekonań, filozofia przychodzi nam z pomocą radząc przyjąć założenie, że prawdziwe jest to, co prowadzi do pożytecznych efektów. Możemy wiec postawić sobie pytanie czy dany pogląd pozwala podejmować decyzje, których efekty pozwalają mi czuć się tak jak chcę się czuć, czynią moje życie lepszym, pełniejszym, zdrowszym, bardziej satysfakcjonującym.

Kiedy ludziom wydaje się, że ich sposób pojmowania świata jest jednym możliwym, w sytuacji w jakiej nie uzyskują dobrych efektów mają wrażenie, że nic się nie da zrobić, ponieważ świat jest taki, jaki jest. Pomocny może tu być kontakt z osobami myślącymi inaczej, pozwala poszerzyć własne horyzonty myślowe i uświadomić sobie inne możliwości. Szczególnie warci polecenia są tu właśnie filozofowie, ponieważ całe życie poświęcili na poddawaniu refleksji i poszukiwaniu mądrości dającej spokój i wolność umysłu. Kiedy natomiast umysł jest spokojny i wolny, jesteśmy w stanie podejmować optymalne decyzje nie ulegając emocjom zaburzającym ocenę sytuacji.

Gliwice 22.08.2013

Prowadził: dr hab. Mirosław Piróg

Opracowała: Krystyna Kozikowska-Koppel, Koordynator programu Inspirujące Czwartki

Dla bardziej zainteresowanych tematem mamy możliwość zorganizowania warsztatów filozoficznych, pod warunkiem zebrania się grupy minimum 10 osób. Nastawione są one na odkrywanie głębszej wartości i sensu zwykłych i niezwykłych codziennych doświadczeń, poszukiwanie czegoś poza posiadaniem i używaniem rzeczy i wrażeń, zastanowienie się nad pytaniami: Kim jestem? Skąd pochodzę? Dokąd zmierzam? Jaki jest sens i wartość mojego istnienia? Jakie są granice moich możliwości? Warsztaty filozoficzne nie dają na nie łatwych i gotowych odpowiedzi. Wspierają natomiast osobiste poszukiwania poprzez pokazanie sposobów, w jakie ludzie odpowiadali na te pytania na przestrzeni wieków, stwarzają warunki do dialogu o ważnych egzystencjalnie kwestiach w kontekście rozmaitych rozwiązań proponowanych przez różne szkoły filozoficzne. Pomagają w tworzeniu własnej życiowej filozofii. Uczą samodzielnego myślenia, dzięki któremu jednostka może samodzielnie podejmować decyzje, zapewniające poczucie osobistej satysfakcji i sensu w życiu.
Osoby zainteresowane zapraszamy do kontaktu nr telefonu 884-352-244, adres mailowy podany w zakładce KONTAKT oraz bezpośrednio  w biurze  Centrum Inicjatyw Społecznych przy Barlickiego 3. Można do nas też zgłosić się indywidualnie i porozmawiać m.in. z naszym CIS-owym psychologiem.